Standpunt over de tegenbewijsregeling
Een herroepelijke papieren schenking leidt bij het aangaan en bij een latere herroeping niet tot vermogensaanwas in box 3.
De Kennisgroep van de Belastingdienst heeft zich gebogen over een herroepelijke schuldigerkenning uit vrijgevigheid, ook wel een herroepelijke papieren schenking. In de voorgelegde situatie schenkt een ouder € 50.000 aan een meerderjarig kind. Het bedrag wordt niet direct betaald, maar in een notariële akte schuldig erkend. Het kind kan de vordering opeisen na het overlijden van de schenker. De schenker behoudt het recht om de schenking eenzijdig te herroepen.
Geen vermogensaanwas bij aangaan of herroepen
Volgens de Kennisgroep ontstaat in het jaar waarin de schuldigerkenning wordt overeengekomen geen vermogensaanwas in box 3. Bij de schenker neemt een schuld toe, maar die mutatie wordt voor de berekening van het werkelijke rendement behandeld als een onttrekking. Bij het kind ontstaat een vordering; die wordt behandeld als een storting. Daardoor blijft het werkelijke rendement op het geschonken bedrag zelf in beide gevallen nihil.
Ook de herroeping levert geen vermogensaanwas op
Wordt de schenking later herroepen, dan verdwijnt de schuld bij de schenker en de vordering bij het kind. De Kennisgroep ziet die mutaties opnieuw als een storting respectievelijk onttrekking. Ook in het jaar van herroeping is daarom geen sprake van vermogensaanwas. De herroeping werkt niet terug naar rente die vóór dat moment al verschuldigd was.
Rente telt wel mee in box 3
De jaarlijks betaalde rente blijft wel relevant. Bij de schenker is die rente een negatief regulier voordeel; bij het kind is de ontvangen rente een regulier voordeel. In het behandelde voorbeeld is een rente van 6 procent afgesproken. De Kennisgroep beschouwt dat percentage bij deze vorm van schuldigerkenning als zakelijk. De vordering en schuld kunnen daardoor op de nominale waarde worden gewaardeerd.
Herroepingsrecht heeft doorgaans geen waarde
Aan het recht om de schenking te herroepen kent de Kennisgroep in beginsel geen zelfstandige waarde toe. Dat kan anders liggen wanneer de schenker op het waarderingsmoment daadwerkelijk van plan is het recht uit te oefenen. De uitwerking van een papieren schenking hangt steeds af van de akte, de renteafspraken en de feitelijke uitvoering daarvan.
Bron en achtergrond: Belastingdienst: herroepelijke schuldigerkenning uit vrijgevigheid en box 3.
